Patent Tescili 2026 – Patent Başvurusu, Araştırma, İnceleme, Ücretler ve Patent Alma Rehberi

Patent Nedir?

Patent, teknik bir buluşun kanunda ve ilgili mevzuatta öngörülen şartları sağlaması halinde patent sahibine belirli süreli münhasır hak sağlayan sınai mülkiyet hakkıdır.

Patent sahibi, patent korumasının kapsamı dahilinde üçüncü kişilerin buluşu izinsiz şekilde kullanmasına karşı hukuki haklar ileri sürebilir.

Patent hakkı ülkeseldir. Türkiye'de verilen bir patent diğer ülkelerde otomatik olarak patent koruması sağlamaz.

Patent Tescili Nedir?

Kullanıcıların yaygın olarak “patent tescili” şeklinde aradığı süreç teknik olarak patent başvurusunun yapılması, araştırma ve inceleme aşamalarının yürütülmesi ve gerekli koşulları sağlayan başvuru için patent verilmesini kapsar.

Patent Neden Alınır?

• Teknik buluşun hukuki korunmasını sağlar.
• Rakiplere karşı teknoloji koruması oluşturabilir.
• Teknoloji lisanslanabilir.
• Patent devredilebilir.
• Şirketin maddi olmayan varlıklarını güçlendirebilir.
• Yatırım süreçlerinde teknoloji sahipliğini destekleyebilir.
• Yurtdışı pazarlara açılırken patent portföyünün temelini oluşturabilir.
• Teknoloji transferinde kullanılabilir.

Patentlenebilirlik Kriterleri Nelerdir?

Kriter	Temel Anlam
Yenilik	Buluşun tekniğin bilinen durumunda yer almaması.
Buluş Basamağı	Teknik çözümün uzman kişi açısından aşikâr olmaması.
Sanayiye Uygulanabilirlik	Buluşun üretilebilir veya uygulanabilir olması.

Patentte Yenilik Nedir?

Yenilik değerlendirmesinde buluşun ilgili tarihten önce kamuya erişilebilir teknik bilgi içerisinde bulunup bulunmadığı araştırılır.

Bu nedenle patent başvurusu yapılmadan önce buluşun internet, fuar, katalog, akademik yayın veya satış yoluyla kamuya açıklanması ciddi risk oluşturabilir.

Buluş Basamağı Nedir?

Buluş basamağı, teknik çözümün ilgili teknik alandaki uzman kişi açısından mevcut teknik bilgilerden aşikâr şekilde çıkarılamamasını ifade eder.

Dolayısıyla bir ürünün yalnızca daha önce birebir üretilmemiş olması patent için her zaman yeterli değildir.

Sanayiye Uygulanabilirlik Nedir?

Buluşun tarım dahil sanayinin herhangi bir alanında üretilebilir veya kullanılabilir olması gerekir.

Neler Patentlenebilir?

Patent koruması esas olarak teknik probleme teknik çözüm getiren buluşları hedefler.

• Makine ve mekanik sistemler
• Elektronik cihazlar
• Üretim yöntemleri
• Enerji sistemleri
• Otomotiv teknolojileri
• Kimyasal teknolojiler
• Endüstriyel prosesler
• Medikal cihaz teknolojileri
• Belirli şartlarda bilgisayar uygulamalı teknik buluşlar
• Belirli biyoteknolojik buluşlar

Neler Patentlenemez?

Her yeni düşünce veya ticari fikir patent kapsamında değildir.

Salt keşifler, bilimsel teoriler, matematiksel yöntemler, salt iş yöntemleri, salt bilgisayar programları, estetik yaratımlar ve bilginin sunumu gibi alanlar patentlenebilirlik açısından özel sınırlamalara tabidir.

Patent Araştırması Nasıl Yapılır?

Patent araştırması; buluşa benzer önceki teknik çözümlerin, patent dokümanlarının ve diğer kamuya açık teknik bilgilerin incelenmesidir.

Araştırmada yalnızca aynı ürün adı değil, teknik özellikler ve aynı problemi çözen alternatif çözümler de değerlendirilmelidir.

Araştırmada Kullanılabilecek Kriterler

• Teknik anahtar kelimeler
• IPC patent sınıfları
• CPC patent sınıfları
• Başvuru sahipleri
• Buluş sahipleri
• Patent aileleri
• Teknik özellikler

Patent Sorgulama Nasıl Yapılır?

Patent sorgulama ile belirli patent başvurularının yayımlanan dokümanları ve erişilebilir bibliyografik bilgileri incelenebilir.

• Başvuru numarası
• Yayın numarası
• Buluş sahibi
• Başvuru sahibi
• Rüçhan
• Patent sınıfları
• Tarifname
• İstemler
• Patent ailesi

Patent Başvurusundan Önce Buluş Açıklanmalı mı?

Genel patent stratejisinde buluşun başvuru yapılmadan önce gizli tutulması önemlidir.

Riskli Açıklamalara Örnekler

• Sosyal medya paylaşımı
• Web sitesinde ürün tanıtımı
• Fuar
• Katalog
• Satışa sunma
• YouTube videosu
• Bilimsel yayın

Gizlilik Sözleşmesi Gerekli mi?

Başvuru öncesinde teknik detayların yatırımcı, tedarikçi, fason üretici veya iş ortağıyla paylaşılması gerekiyorsa gizlilik sözleşmesi kullanılabilir.

Ancak gizlilik sözleşmesi yapmak patent başvurusunun alternatifi değildir.

Patentte Rüçhan Hakkı Nedir?

Rüçhan hakkı, belirli şartlarda daha önce yapılan patent başvurusunun tarihine öncelik verilmesine imkân sağlayan önemli bir patent mekanizmasıdır.

Yurtdışı patent koruması planlanıyorsa ilk patent başvurusundan itibaren uluslararası stratejinin zamanında oluşturulması gerekir.

Patent Başvurusu Nasıl Yapılır?

Patent Başvurusu İçin Gerekli Belgeler

• Başvuru bilgileri
• Tarifname
• İstemler
• Özet
• Varsa teknik resimler
• Varsa rüçhan bilgileri
• Başvuru sahibine ilişkin bilgiler
• Buluş sahibine ilişkin bilgiler

Patent Tarifnamesi Nedir?

Tarifname, buluşun teknik yapısının ayrıntılı olarak açıklandığı patent başvurusu bölümüdür.

Buluş, ilgili teknik alandaki uzman kişinin anlayıp uygulayabileceği açıklıkta tarif edilmelidir.

Patent İstemleri Nedir?

Patent Özeti Nedir?

Özet, buluşun teknik alanını ve temel çözümünü kısa biçimde anlatır. Özet tek başına patent korumasının kapsamını belirlemez.

Patent Resimleri Nasıl Hazırlanır?

Teknik resimler özellikle cihaz, makine ve mekanik buluşların daha anlaşılır açıklanmasını sağlayabilir.

Patent Başvuru Süreci Nasıl İlerler?

1. Patent başvurusu
2. Şekli inceleme
3. Araştırma süreci
4. Araştırma raporu
5. İnceleme süreci
6. Gerekli görüş veya değişiklikler
7. Patent verilmesi veya ret

Patent Araştırma Raporu Nedir?

Araştırma raporu, buluşla ilgili tekniğin bilinen durumundaki önemli dokümanların belirlenmesinde kullanılan patent süreci aşamasıdır.

Patent İnceleme Raporu Nedir?

İnceleme sürecinde başvurunun patentlenebilirlik şartları ayrıntılı olarak değerlendirilir.

İnceleme sırasında yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik kriterleri önem taşır.

Patent Başvurusu Ne Zaman Yayımlanır?

Patent başvuruları mevzuatta öngörülen yayım süreci sonunda kamuya açık patent dokümanlarına dönüşür.

Patent Başvurusu Sonradan Değiştirilebilir mi?

Başvuru sürecinde belirli değişiklikler yapılabilir; ancak ilk başvuruda açıklanmamış yeni teknik içeriğin sonradan eklenmesi mümkün değildir.

Bölünmüş Patent Başvurusu Nedir?

Bir patent başvurusunun birden fazla teknik buluş içermesi veya belirli teknik konuların ayrı dosyalarda takip edilmesi gereken durumlarda bölünmüş başvurular gündeme gelebilir.

Patent Başvurusu Neden Reddedilir?

• Yenilik bulunmaması
• Buluş basamağının bulunmaması
• Sanayiye uygulanabilirlik şartının sağlanmaması
• Patentlenebilir konu olmaması
• Tarifnamenin yetersiz olması
• İstemlerin kabul edilebilir şekilde oluşturulamaması

Patent Verilmesine İtiraz Edilebilir mi?

Patent verilmesine ilişkin işlemler ilgili mevzuat kapsamında üçüncü kişilerin itirazına konu olabilir.

Patent Kaç Yıl Geçerlidir?

Patent Yıllık Ücretleri Nedir?

Patent hakkının devamı için belirli dönemlerde yıllık ücretlerin ödenmesi gerekir.

Bu nedenle patent maliyeti yalnızca ilk başvuru ücretinden ibaret değildir.

Patent ile Faydalı Model Arasındaki Fark Nedir?

Özellik	Patent	Faydalı Model
Yenilik	Aranır	Aranır
Buluş basamağı	Aranır	Patentteki şekilde aranmaz
Koruma süresi	Azami 20 yıl	10 yıl
Kapsam	Daha geniş buluş türleri	Bazı buluş türlerinde sınırlamalar vardır

Yazılım Patentlenebilir mi?

Salt bilgisayar programının bulunması patent koruması için yeterli değildir.

Ancak bilgisayar tarafından gerçekleştirilen bir çözüm teknik probleme teknik çözüm getiriyorsa patentlenebilirlik ayrıca değerlendirilmelidir.

Yapay Zekâ Buluşları Patentlenebilir mi?

Bir sistemin yapay zekâ kullanması tek başına patentlenebilirlik sağlamaz.

Önemli olan yapay zekâ tabanlı çözümün teknik probleme teknik çözüm getirip getirmediğidir.

• Makine arıza tahmini
• Endüstriyel kalite kontrol
• Görüntü işleme
• Robot kontrol sistemleri
• Enerji optimizasyonu
• Otonom sistemler

Medikal Buluşlar Patentlenebilir mi?

Tıbbi cihazlar ve birçok teknik medikal ürün patentlenebilirlik açısından değerlendirilebilir.

• Medikal cihazlar
• Sensör sistemleri
• Protez teknolojileri
• Laboratuvar cihazları
• Hasta takip cihazları

Bununla birlikte tedavi ve cerrahi yöntemler gibi alanlarda özel patentlenebilirlik sınırlamaları bulunmaktadır.

Patent İçin Prototip Gerekli mi?

Piyasada Satılan Ürünün Patenti Alınabilir mi?

Ürün patent başvurusundan önce kamuya açıklanmışsa yenilik açısından ciddi risk ortaya çıkabilir.

Bu nedenle ideal strateji teknik yeniliğin öncelikle değerlendirilmesi ve patent başvurusunun kamuya açıklamadan önce planlanmasıdır.

Patent Kimin Adına Alınır?

Patent başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişi olabilir.

Buluş sahibi ile patent başvuru sahibi her zaman aynı kişi olmak zorunda değildir.

Çalışan Buluşları Nedir?

Çalışanın iş ilişkisi sırasında geliştirdiği buluşlarda çalışan buluşlarına ilişkin özel hükümler uygulanabilir.

Buluş bildirimi, işverenin hak talebi ve çalışana yapılabilecek ödemeler ayrıca değerlendirilmelidir.

Üniversite-Sanayi Projelerinde Patent

Üniversite ve şirketlerin ortak Ar-Ge projelerinde patent sahipliği proje başlamadan önce sözleşmeyle planlanmalıdır.

• Buluş sahipliği
• Patent başvuru sahibi
• Yurtdışı başvuru hakkı
• Lisans hakkı
• Gelir paylaşımı
• Yayın hakkı
• Gizlilik

Patent Devredilebilir mi?

Evet. Patent veya patent başvurusu belirli şartlar çerçevesinde devredilebilir.

Patent Lisansı Nedir?

Patent sahibi patentini tamamen satmak yerine üçüncü kişilere kullanım hakkı verebilir.

Lisans Modelinde

• Sabit ücret
• Royalty
• Minimum yıllık ödeme
• Bölgesel lisans
• Münhasır lisans
• Münhasır olmayan lisans

gibi ticari modeller kullanılabilir.

Patent İhlali Nedir?

Patent kapsamındaki teknik çözümün patent sahibinin izni olmadan belirli şekillerde kullanılması patent ihlali iddiasına yol açabilir.

İhlal değerlendirmesinde esas olarak patent istemleri ile karşı taraf ürün veya yönteminin teknik özellikleri karşılaştırılır.

Freedom to Operate – FTO Analizi Nedir?

FTO, bir ürün veya yöntemin belirli ülkede piyasaya sunulmasının üçüncü kişilere ait yürürlükteki patentler bakımından risk oluşturup oluşturmadığının araştırılmasıdır.

Patent sahibi olmak otomatik olarak üretim veya satış serbestisi sağlamaz. Başka kişilere ait daha geniş patent hakları bulunabilir.

Patent İzleme Nedir?

Patent izleme, rakiplerin veya belirli teknolojik alanların yeni patent başvurularının düzenli takip edilmesidir.

• Rakip teknolojiler
• Yeni patent başvuruları
• Yeni buluş sahipleri
• Teknoloji trendleri
• Lisans fırsatları

Patent Portföyü Nasıl Yönetilir?

• Başvuru numaraları
• Patent numaraları
• Rüçhan tarihleri
• Araştırma ve inceleme süreçleri
• Yıllık ücretler
• Yurtdışı patent aileleri
• Devirler
• Lisanslar
• Rakip patent izleme

Patent Değerleme Nedir?

Patent değerleme, patent veya patent portföyünün ekonomik değerinin teknik, hukuki ve finansal özellikler dikkate alınarak değerlendirilmesidir.

Patent Değerini Etkileyebilecek Faktörler

• İstem kapsamı
• Kalan koruma süresi
• Pazar büyüklüğü
• Rakip teknolojiler
• Yurtdışı patent koruması
• Lisans potansiyeli
• Teknolojinin ekonomik kullanımı

Patent Nasıl Ticarileştirilir?

Patent almak tek başına ticari başarı sağlamaz. Patent ile ürün, üretim, satış ve lisans stratejisinin birbirine bağlanması gerekir.

Türkiye Patenti Yurtdışında Geçerli mi?

İhracat, üretim, rakip konumu ve lisanslama hedefleri dikkate alınarak yurtdışı patent koruma haritası oluşturulmalıdır.

PCT Patent Başvurusu Nedir?

PCT, birden fazla ülkede patent koruması hedefleyen başvuru sahiplerinin uluslararası patent başvuru sürecini merkezi bir sistem üzerinden başlatmasına yardımcı olur.

Avrupa Patenti Nedir?

Avrupa Patent Sözleşmesi kapsamında Avrupa Patent Ofisi üzerinden merkezi patent başvuru ve inceleme sistemi kullanılabilir.

Patent verilmesi sonrasında hedef ülkelerde geçerlilik ve devam eden koruma işlemleri ayrıca değerlendirilir.

Patent Tescil Ücretleri 2026

TÜRKPATENT'in 2026 tarifesine göre patent işlemlerinde farklı aşamalar için ayrı resmi ücretler bulunur.

İşlem	2026 Resmî Ücret
Patent Başvuru Ücreti	620 TL
Rüçhan Hakkı Talebi – Her Bir Rüçhan	1.000 TL
Patent Belgesi Düzenleme	3.800 TL
Devir İşlemi Kayıt ve Yayım	5.520 TL
Lisans İşlemi Kayıt ve Yayım	3.150 TL
Patent Verilmesi Kararı Yayıma İtiraz	5.180 TL

Patent Tescil Maliyeti Nasıl Hesaplanır?

Patent Başvurusunda En Sık Yapılan Hatalar

1. Başvuru Yapmadan Ürünü Açıklamak

Fuar, internet veya satış yoluyla yapılan açıklamalar yenilik açısından risk oluşturabilir.

2. Patent Araştırması Yapmamak

Başvuru öncesi teknik literatürün araştırılmaması gereksiz maliyet ve zayıf başvuru riskini artırabilir.

3. Tarifnameyi Çok Kısa Yazmak

İlk başvuruda açıklanmayan teknik ayrıntıların sonradan eklenmesi mümkün olmayabilir.

4. İstemleri Yanlış Hazırlamak

Çok dar istemler rakiplere kolay alternatif yollar bırakabilir; temelsiz şekilde geniş istemler ise patentlenebilirlik sorunları yaratabilir.

5. Patent ile Faydalı Modeli Karıştırmak

Her buluş için aynı koruma sistemi uygun değildir.

6. PCT'yi Dünya Patenti Sanmak

PCT uluslararası başvuru sistemidir; tek başına dünya çapında patent vermez.

7. Patenti Üretim İzni Sanmak

Kendi patentiniz olması üçüncü kişi patentlerinden otomatik faaliyet serbestisi sağlamaz.

8. Yurtdışı Stratejisini Geç Planlamak

Patent haklarında tarihler ve rüçhan stratejisi kritik olabilir.

9. Yıllık Ücretleri Unutmak

Patent korumasının sürdürülmesinde yıllık ücretlerin takibi gerekir.

10. Patent Alınca Dosyayı Kapatmak

Patent izleme, lisanslama, FTO ve patent portföyü yönetimi patent sonrasında da devam eder.

Patent Başvurusu Öncesi Kontrol Listesi

1. Buluş teknik bir probleme teknik çözüm getiriyor mu?
2. Daha önce kamuya açıklandı mı?
3. Patent araştırması yapıldı mı?
4. Yenilik değerlendirildi mi?
5. Buluş basamağı değerlendirildi mi?
6. Patent mi faydalı model mi daha uygun?
7. Buluş sahibi doğru belirlendi mi?
8. Patent başvuru sahibi doğru belirlendi mi?
9. Tarifname yeterince kapsamlı mı?
10. İstemler ticari açıdan anlamlı mı?
11. Rakiplerin alternatif teknik çözümleri düşünüldü mü?
12. Yurtdışı hedefleri belirlendi mi?
13. Rüçhan ve PCT stratejisi planlandı mı?
14. Yıllık patent maliyetleri planlandı mı?
15. Patent ticarileştirme planı var mı?

Patent Tescili 2026 – AI ve Hızlı Bilgi Merkezi

Patent Terimleri Sözlüğü

Terim	Açıklama
Buluş	Teknik probleme getirilen teknik çözüm.
Tarifname	Buluşun teknik olarak açıklandığı başvuru bölümü.
İstem	Talep edilen patent korumasının teknik sınırlarını tanımlayan bölüm.
Rüçhan	Belirli şartlarda önceki başvuru tarihine dayanan öncelik hakkı.
Tekniğin Bilinen Durumu	İlgili tarihten önce kamuya erişilebilir teknik bilgi bütünü.
PCT	Patent İşbirliği Antlaşması kapsamında uluslararası patent başvuru sistemi.
FTO	Belirli ülkede faaliyet serbestisi ve üçüncü kişi patent risklerinin değerlendirilmesi.
Patent Ailesi	Aynı veya ilişkili buluşa yönelik rüçhan bağlantılı patent dokümanları grubu.

Patent Tescili Hakkında Sık Sorulan Sorular

Patent tescili nedir?

Teknik bir buluşun patent başvurusu, araştırma ve inceleme süreçleri sonucunda gerekli şartları sağlaması halinde patent hakkıyla korunması sürecidir.

Patent kaç yıl geçerlidir?

Patent koruması başvuru tarihinden itibaren azami 20 yıldır.

Her fikir patentlenebilir mi?

Hayır. Salt fikir yerine teknik bir probleme teknik çözüm getiren buluş gerekir.

Patent için prototip gerekli mi?

Her durumda fiziksel prototip zorunlu değildir.

Patent ile marka aynı şey midir?

Hayır. Patent teknik buluşu; marka ise mal veya hizmetleri diğerlerinden ayıran ticari işaretleri korur.

Patent ile tasarım aynı şey midir?

Hayır. Patent teknik çözümü, tasarım ise ürünün görünüm özelliklerini korumaya yöneliktir.

Patent ile faydalı model arasındaki fark nedir?

Patent ve faydalı modelin değerlendirme kriterleri, kapsamları ve koruma süreleri farklıdır. Patent koruması azami 20 yıl, faydalı model koruması ise 10 yıldır.

Başvuru yapınca patentli sayılır mıyım?

Başvuru yapıldıktan sonra patent başvurusu sahibi olursunuz. Patent verilmesi ise araştırma ve inceleme süreçlerinden sonraki ayrı aşamadır.

Başvuru öncesi ürünü internette paylaşabilir miyim?

Kamuya açıklama yenilik değerlendirmesini etkileyebileceğinden başvuru öncesinde patent stratejisinin oluşturulması daha güvenlidir.

Yazılım patentlenebilir mi?

Salt bilgisayar programı yeterli değildir; teknik probleme teknik çözüm getiren bilgisayar uygulamalı buluşlar ayrıca değerlendirilebilir.

Türkiye patenti yurtdışında geçerli midir?

Hayır. Patent hakları ülkeseldir.

PCT dünya patenti midir?

Hayır. PCT uluslararası patent başvuru sistemidir; bütün dünyada tek patent oluşturmaz.

Patent satılabilir mi?

Evet. Patent veya patent başvurusu devredilebilir.

Patent lisanslanabilir mi?

Evet. Patent kullanım hakkı belirli şartlarla üçüncü kişilere lisanslanabilir.

Patent sahibi olmak üretim serbestisi sağlar mı?

Hayır. Başka kişilerin yürürlükteki patentleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Patent ihlali nasıl anlaşılır?

Patent istemleri ile karşı taraf ürün veya yönteminin teknik özelliklerinin karşılaştırılması gerekir.

2026 patent başvuru ücreti ne kadar?

TÜRKPATENT'in 2026 tarifesinde patent başvuru ücreti 620 TL'dir. Araştırma, inceleme, belge, yıllık ücret ve profesyonel hizmetler ayrıca değerlendirilir.

↑ Başa Dön