Topraklama raporu, bir elektrik tesisindeki topraklama sisteminin ölçüm, kontrol ve teknik değerlendirme sonuçlarını gösteren rapordur. İşyerlerinde topraklama tesisatının periyodik kontrolü, ilgili mevzuat ve uygulanabilir teknik standartlar çerçevesinde yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilir.
İlgili standartlarda farklı bir süre belirtilmemişse elektrik ve topraklama tesisatının periyodik kontrolünde genel olarak 1 yıllık azami kontrol süresi esas alınır.
Topraklama raporu; bir işletme, fabrika, atölye, ofis, bina veya elektrik tesisindeki topraklama sisteminin kontrol edilmesi ve yapılan ölçümlerin teknik olarak değerlendirilmesi sonucunda hazırlanan periyodik kontrol raporudur.
Raporun amacı yalnızca bir topraklama direnci değeri vermek değildir. Elektrik tesisinin güvenli çalışma koşulları bakımından topraklama sisteminin ilgili mevzuat, tesis özellikleri ve uygulanabilir teknik kriterler çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.
Hayır. Topraklama ölçümü sahada gerçekleştirilen teknik ölçüm işlemidir. Topraklama raporu ise ölçüm sonuçlarının, tesis bilgilerinin, teknik değerlendirmelerin ve varsa uygunsuzlukların kayıt altına alınmasıdır.
| İşlem | Açıklama |
|---|---|
| Topraklama Ölçümü | Sahada yapılan elektriksel ölçüm ve kontrollerdir. |
| Topraklama Raporu | Ölçüm sonuçlarının teknik değerlendirmeyle birlikte raporlanmasıdır. |
Topraklama; elektrik tesislerinde belirli iletken bölümlerin uygun bir topraklama düzeni üzerinden toprakla elektriksel olarak ilişkilendirilmesidir.
Bir yalıtım arızası meydana geldiğinde normal şartlarda gerilim altında bulunmaması gereken metal yüzeylerde tehlikeli gerilimler oluşabilir.
Doğru tasarlanmış ve sürdürülen bir topraklama sistemi, elektriksel koruma sistemlerinin çalışmasına ve hata akımlarından kaynaklanan risklerin azaltılmasına yardımcı olur.
Bir tesisin kurulduğu tarihte topraklama sisteminin uygun olması, yıllar boyunca aynı özellikleri koruyacağı anlamına gelmez.
Korozyon, bağlantı gevşeklikleri, tesis değişiklikleri, yeni makineler, pano ilaveleri, çevresel koşullar ve bakım eksiklikleri sistemin performansını etkileyebilir.
İşyerlerindeki elektrik tesisatı ve topraklama tesisatı, iş sağlığı ve güvenliği kapsamında periyodik kontrol hükümlerine tabi tesisatlar arasında yer almaktadır.
Özellikle çalışan bulunan fabrikalar, atölyeler, üretim alanları, depolar, ofisler ve benzeri işletmeler açısından elektrik ve topraklama tesisatı kontrollerinin güncel tutulması önemlidir.
Topraklama raporu ve elektrik tesisatı kontrollerinde tek bir mevzuat yerine birbiriyle ilişkili düzenlemeler ve teknik standartlar dikkate alınabilir.
Topraklama tesisatı periyodik kontrolü herkes tarafından gerçekleştirilemez. Kontrolü yapan kişinin ilgili mevzuatta belirtilen mesleki ve yetki şartlarını sağlaması gerekir.
Elektrik ve topraklama tesisatı periyodik kontrollerinde mevzuatta belirtilen şartlara göre elektrik mühendisleri, elektrik-elektronik mühendisleri, ilgili teknik öğretmenler, elektrik teknikerleri ve elektrik yüksek teknikerleri gibi yetkili meslek mensupları görev alabilir.
Topraklama raporunda sık kullanılan “geçerlilik süresi” ifadesi, uygulamada periyodik kontrolün ne kadar sürede tekrar edilmesi gerektiğiyle ilişkilidir.
İlgili standartlarda farklı bir süre belirtilmemişse elektrik ve topraklama tesisatı için genel azami periyodik kontrol süresi 1 yıldır. Tesisin özel şartları veya ilgili standart farklı bir periyot gerektiriyorsa bu şart ayrıca dikkate alınmalıdır.
Kontrol kapsamı her işletmede aynı değildir. Tesisin elektriksel yapısı, pano sayısı, makine parkı ve risk özellikleri dikkate alınmalıdır.
Ölçüm sırasında tesisin genel elektrik altyapısı, ana ve tali panolar, koruma iletkenleri, makine gövdeleri ve ihtiyaç duyulan diğer kritik noktalar değerlendirilir.
Topraklama elektrodu veya ilgili düzenin toprağa karşı elektriksel özelliklerinin değerlendirilmesinde kullanılır.
Koruma iletkenleri ve eşpotansiyel bağlantıların sürekliliği değerlendirilir.
Tesisin yapısına göre hata çevriminin elektriksel özelliklerinin değerlendirilmesinde kullanılabilir.
Kaçak akım koruma cihazlarının tesisin koruma düzeni içindeki çalışması ayrıca kontrol edilebilir.
İnternette sık görülen “topraklama mutlaka 1 ohm”, “5 ohmun altı her zaman uygundur” gibi ifadeler tüm tesisler için doğru kabul edilmemelidir.
Her tesis için geçerli tek bir ohm sınırı yoktur. Ölçülen değer; topraklama sistemi, koruma cihazları, hata akımı, tesis gerilimi ve uygulanabilir teknik kriterlerle birlikte değerlendirilmelidir.
| Tür | Temel Amaç |
|---|---|
| Koruma Topraklaması | Elektriksel arıza durumunda insanların ve tesisin korunmasına katkı sağlar. |
| İşletme Topraklaması | Elektrik sisteminin normal işletme koşullarına yönelik topraklamadır. |
| Fonksiyon Topraklaması | Belirli cihaz veya sistemlerin doğru çalışmasını desteklemek amacıyla kullanılabilir. |
Fabrikalardaki kontrol kapsamı; üretim makineleri, motorlar, elektrik panoları, metal konstrüksiyonlar, enerji dağıtım sistemleri ve işletmenin büyüklüğüne göre genişleyebilir.
Ofis, mağaza, depo, restoran veya benzeri işyerlerinde de elektrik tesisatının yapısına göre topraklama periyodik kontrolü gerçekleştirilir.
Küçük işletmelerde kontrol kapsamı daha sınırlı olabilirken çok katlı veya çok sayıda pano ve ekipmana sahip işletmelerde daha fazla ölçüm noktası gerekebilir.
Metal gövdeli elektrikli makine ve ekipmanların koruma iletkeni bağlantıları elektriksel güvenliğin önemli unsurlarındandır.
Hayır. Yıldırımdan korunma sistemi ile elektrik tesisatının topraklama sistemi ilişkili olabilir ancak aynı kontrol başlığı değildir.
Paratoner ve yıldırımdan korunma sistemleri için ilgili yıldırımdan korunma kriterleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Evet. Periyodik kontrolün amacı her tesise otomatik olarak “uygundur” sonucu vermek değildir.
Tespit edilen uygunsuzlukların rapora yazılması ve gerekli teknik düzeltmelerin yapılması gerekir.
Yeni faaliyete başlayan işletmelerde mevcut elektrik altyapısı ile yeni kullanım şekli birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle yeni makine, pano veya üretim hattı eklenen işyerlerinde eski raporların yeni tesis düzenini tam olarak kapsadığı varsayılmamalıdır.
Bina sahibinin yükümlülükleri ile işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri farklı olabilir.
Çalışanların bulunduğu işyerinde işveren, kendi faaliyet alanındaki iş sağlığı ve güvenliği risklerinin yönetilmesinden sorumludur.
| Doküman | Amaç |
|---|---|
| Topraklama Projesi | Sistemin tasarım ve teknik çözümünü gösterir. |
| Topraklama Ölçümü | Sahadaki elektriksel değerlerin ölçülmesidir. |
| Topraklama Raporu | Mevcut sistemin ölçüm ve kontrol sonuçlarını kayıt altına alır. |
İş sağlığı ve güvenliği denetimlerinde elektrik ve topraklama tesisatının periyodik kontrol kayıtları incelenebilir.
Periyodik kontrol süresi dolduğunda rapor yenilenmelidir. Ayrıca elektrik tesisinde önemli bir değişiklik olması halinde sistemin yeni durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
2025 sonundaki mevzuat değişiklikleri sonrasında periyodik kontrol hizmetlerinde işveren ile periyodik kontrol yapmaya yetkili kişi arasında İSG-KATİP üzerinden gerekli sözleşme sürecinin kontrol edilmesi önem kazanmıştır.
Bu nedenle kontrol organizasyonu yapılırken saha tarihinden önce İSG-KATİP tarafındaki işlemlerin tamamlanıp tamamlanmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.
Topraklama raporu için her işletmeye uygulanabilecek tek bir sabit fiyat bulunmaz.
İstanbul'daki fabrikalar, üretim tesisleri, atölyeler, depolar, ofisler ve ticari işletmeler için ölçüm kapsamı tesisin gerçek elektrik altyapısına göre belirlenmelidir.
Saha öncesinde pano, makine ve tesis bilgileri alınarak gerekli ölçüm organizasyonu planlanabilir.
Topraklama uygunluğunu yalnızca tek sayıyla değerlendirmek doğru değildir.
Tesisin yapısına göre çok sayıda kritik noktanın kontrol edilmesi gerekebilir.
Kontrolü gerçekleştiren kişinin ilgili mevzuata göre yetkili olması gerekir.
Güncel periyodik kontrol şartları kapsamında gerekli kayıt ve sözleşme süreci kontrol edilmelidir.
Raporda sorun bulunması halinde yalnızca raporu dosyalamak yeterli değildir.
Periyodik kontrol süresi düzenli şekilde takip edilmelidir.
| Kontrol | Sorulacak Soru |
|---|---|
| Yetki | Kontrolü yapan kişi yetkili mi? |
| İSG-KATİP | Gerekli süreç tamamlandı mı? |
| Kapsam | Tüm kritik pano ve ekipmanlar dahil mi? |
| Ölçüm | Ölçüm noktaları açıkça belirtilmiş mi? |
| Değerlendirme | Sadece rakam mı var, teknik değerlendirme de yapılmış mı? |
| Uygunsuzluk | Tespit edilen sorunlar açık şekilde yazılmış mı? |
| Periyot | Bir sonraki kontrol tarihi takip ediliyor mu? |
Topraklama raporu nedir?
Elektrik tesisindeki topraklama sisteminin ölçüm ve kontrol sonuçlarını gösteren teknik rapordur.
Topraklama raporu kim verir?
Kontrol, mevzuatta belirtilen şartları sağlayan yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmelidir.
Topraklama raporu kaç yıl geçerli?
Standartlarda farklı süre yoksa genel periyodik kontrol süresi 1 yıldır.
Topraklama kaç ohm olmalı?
Her tesis için geçerli tek bir değer yoktur. Tesisin koruma sistemiyle birlikte değerlendirilir.
Topraklama raporu ile paratoner raporu aynı mı?
Hayır. Yıldırımdan korunma sistemi ayrı teknik kriterlere göre kontrol edilir.
Rapor olumsuz çıkarsa ne yapılır?
Uygunsuzluklar giderilir ve gerekiyorsa yeniden ölçüm yapılır.
Topraklama raporu fiyatı nasıl belirlenir?
Pano, makine, ölçüm noktası, tesis yapısı ve saha süresine göre belirlenir.
✓ Topraklama raporu ihtiyaç analizi
✓ İşyeri ve fabrika kapsam değerlendirmesi
✓ Yetkili teknik kişi koordinasyonu
✓ Periyodik kontrol organizasyonu
✓ Ölçüm ve raporlama sürecinin planlanması
✓ Uygunsuzluk sonrası süreç takibi
✓ TSE ve teknik belgelendirme süreçleriyle bütünleşik danışmanlık
? 0532 559 94 11
? www.gelecekpatent.com
Topraklama tesisatında yapılan ölçüm ve kontrollerin teknik olarak kayıt altına alındığı periyodik kontrol raporudur.
İşyerlerindeki elektrik ve topraklama tesisatları ilgili iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında periyodik kontrol hükümlerine tabidir.
İlgili standartlarda farklı bir süre belirtilmediği sürece genel azami periyodik kontrol süresi 1 yıldır.
Periyodik kontrol ilgili mevzuatta belirtilen yetki şartlarını sağlayan kişiler tarafından gerçekleştirilmelidir.
Tüm tesisler için geçerli tek bir ohm değeri bulunmaz. Sonuç tesisin elektriksel koruma sistemiyle birlikte değerlendirilir.
Süre; işletmenin büyüklüğüne, pano sayısına, makine sayısına ve kontrol noktalarına göre değişir.
Uygulanacak ölçüm yöntemine göre bazı kontroller sırasında tesisin belirli bölümlerinde operasyonel düzenleme gerekebilir.
Periyodik kontrol süresi geçmiş rapor güncel kontrolün yerine kullanılmamalıdır.
Kesişen noktalar bulunabilir ancak elektrik tesisatı ve topraklama tesisatı kontrolleri teknik olarak farklı kontrol başlıklarını içerebilir.
Hayır. Yıldırımdan korunma tesisatı kendi teknik kriterleri kapsamında değerlendirilir.
Tesisin kapsamına göre makinelerin koruma iletkeni ve gövde bağlantıları kontrol edilebilir.
İlgili periyodik kontrol yükümlülüğünün yerine getirilmemiş olması iş sağlığı ve güvenliği açısından uygunsuzluk oluşturabilir.
Hayır. Ölçüm noktaları, cihaz bilgileri, teknik değerlendirme ve uygunsuzlukların da raporda yer alması gerekir.
Topraklama raporunun amacı yalnızca işletme dosyasına bir belge eklemek değildir.
Doğru gerçekleştirilen periyodik kontrol; elektrik tesisinin mevcut durumunun görülmesini, risklerin erken belirlenmesini ve gerekli bakım veya düzeltmelerin planlanmasını sağlar.
Bu nedenle hizmet seçiminde yalnızca fiyat değil; yetkili kişi, kontrol kapsamı, ölçüm kalitesi, teknik değerlendirme, rapor içeriği ve güncel mevzuat şartları birlikte değerlendirilmelidir.